Bugungi kunda firibgarlik ommaviy reklama kampaniyalari, domenlar tarmog‘i va yuzlab avtomatik yaratilgan sahifalar bilan to‘liq raqamli biznesga o‘xshab bormoqda. Jinoyatchilar turli xil "kreativlar"ni sinab ko‘radilar, iboralarni o‘zgartiradilar va foydalanuvchilarning xatti-harakatlariga tez moslashadilar. Ularning tarmog‘iga tushib qolmaslik uchun nima qilish kerak — Uzum Bank axborot xavfsizligi bo‘yicha mutaxassislari aytib berishadi.
Bank ma’lumotlariga ko‘ra, yil boshidan buyon messenjerlar va ijtimoiy tarmoqlarda 1 200 ga yaqin turli xil firibgarlik reklama kampaniyalari aniqlangan — yutuqli o‘yinlar va onlayn totalizatorlardan tortib, mashhur xizmatlarning to‘lov shakllari interfeysini nusxalaydigan sahifalargacha. Bunday sahifa-nusxalarni yaratish uchun firibgarlar taniqli brendlarning nomlariga yozilishi bo‘yicha o‘xshash manzillarga ega domenlarni sotib oladilar, ularda ommaviy ravishda fishing sahifalari yaratiladi, ijtimoiy tarmoqlarda sahifalar ochiladi, reklama materiallari yaratiladi, bunda jabrlanuvchiga aynan nimani taklif qilishlari oldindan har doim ham tushunarli emas — faylni yuklab olish, buzg‘unchilar guruhiga qo‘shilish yoki saytlardagi shakllarga to‘lov ma’lumotlarini kiritish.
Bugungi kunda asosiy kirish nuqtalari — ijtimoiy tarmoqlar va messenjerlar. Aynan o‘sha yerda oson pul topish va’da qilingan soxta bo‘sh ish o‘rinlari, "foydali omonatlar" va "ko‘paytirilgan limitlar" haqidagi soxta sahifalar, shuningdek, yopiq guruhlarga qo‘shilish yoki go‘yoki moliyaviy dasturlarda ishtirok etish uchun ilovalarni yuklab olish takliflari paydo bo‘ladi. Messenjerlarda hali ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri: foydalanuvchilarga mablag‘larni qaytarmasdan tovarlarni tezkor sotib olishda ishtirok etish, "tez daromad" taklif qilinadi va karta ma’lumotlarini so‘rashadi yoki hujjatlar, fotosuratlar yoki xizmatlarni yangilash ko‘rinishida APK-fayllarni yuborishadi. Bunday fayllarni o‘rnatgandan so‘ng, buzg‘unchilar telefonga, u bilan birga shaxsiy ma’lumotlar, bank ilovalari va yozishmalarga kirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar, — deydi Uzum Bank axborot xavfsizligi bo‘yicha yetakchi mutaxassisi Jamol Azizov.
Uning so‘zlariga ko‘ra, bu yil eski sxemalarning yangi "o‘ramlari" ham paydo bo‘lmoqda. "Kafolatlangan yutuqlar" bilan onlayn kazinoda ishtirok etish, manfiy foizlar bilan kredit olish yoki qo‘shimcha foyda va’da qilgan holda "investitsiya loyihalari"ga sarmoya kiritish takliflari tobora ko‘payib bormoqda. Ta’riflar o‘zgaradi, ammo mantiq o‘zgarmaydi: foydalanuvchiga eng jozibali shartlar ko‘rsatiladi, qaror qabul qilishga shoshilinadi va tezkor harakatlarga undashadi.
Xavfsizlik guruhlari ishining kundalik statistikasi ham muammoning ko‘lamini ko‘rsatadi: kuniga o‘rtacha mutaxassislar 50 tagacha firibgarlik kampaniyasini bloklashi mumkin — ularning har birida odatda 2-3 tadan reklama e’lonlari mavjud. Bu umumiy oqimning bir qismi, xolos. Bunday harakatlar doimiy ravishda aniqlanadi, ayniqsa brend elementlaridan foydalanilganda. Shu bilan birga, blokirovkalar bilan vaziyatni hal qilib bo‘lmasligini hisobga olish kerak — yangi domenlar va e’lonlar bir necha daqiqada paydo bo‘ladi, shuning uchun foydalanuvchilarning e’tiborli bo‘lishi muhim ahamiyatga ega.
Mijozlarimizning ma’lumotlari va mablag‘lari ishonchli himoyada bo‘lishi uchun Uzum Bank foydalanuvchilarni qo‘llab-quvvatlashning qo‘shimcha algoritmlarini joriy etmoqda. Har bir mijoz hisobiga kirish uchun bitta ishonchli qurilma qayd qilinadi. Shaxsiy ma’lumotlarni o‘zgartirish endi faqat qo‘llab-quvvatlash xizmati orqali - shaxsni majburiy ravishda qo‘shimcha tekshirish orqali amalga oshirilishi mumkin. Bundan tashqari, muddatli to‘lovni rasmiylashtirishda nazoratni kuchaytiramiz, — deydi Jamol Azizov.
Firibgarlardan qanday himoyalanish mumkin?
Amalda hammasi oddiy narsalarga borib taqaladi. Bank xodimlari sizdan SMS-kodni so‘ramaydi, yirik kompaniyalar esa yutuqli o‘yinlar o‘tkazayotgan bo‘lsa ham, sovrinlarni yetkazib berish uchun to‘lov talab qilmaydi. Agar kodni messenjerda, reklama orqali yoki kutilmagan kiruvchi qo‘ng‘iroq paytida so‘rashsa, bu, shubhasiz, firibgarlardir.
Shuningdek, hech qachon messenjerlardagi reklama va xabarlardagi havolalarga kirmang va messenjerlar yoki tashqi saytlardan olingan ilovalar yoki APK fayllarini o‘rnatmang — faqat rasmiy ilova do‘konlaridan yuklab olingan ilovalarga ishonishingiz mumkin: Google Play Market yoki Apple App Sotre. Daromad, yutuq yoki sarmoya bahonasida karta ma’lumotlarini ma’lum qilish, noma’lum ilovalar yoki APK-fayllarni o‘rnatish talablari har doim aldov belgisi hisoblanadi.
Agar shubha tug‘ilsa — darhol aloqani uzing va bankning rasmiy kanallari orqali ma’lumotlarni tekshiring. Agar sizni shoshirishsa yoki "juda foydali" shartlar taklif qilishsa, yaxshisi, to‘xtab, hech narsa qilmaganingiz ma’qul.
Telefon: +998 (78) 777-07-99
Sayt: Uzum Nasiya
Telefon: +998 (78) 777-07-99
Sayt: Uzum Market
Telegram: @Uzum_Support_Bot
Sayt: Uzum Tezkor
Telegram: @tezkorhelp_bot
Sayt: Uzum Avto
Telegram: @uzumavto_help_bot